Waarom zou je de referenties van je accountant willen controleren?
Vertrouwen is goed, controle is beter. Deze bekende uitspraak geldt zeker als het gaat om het kiezen van een accountant. Een accountant speelt een cruciale rol in je financiële gezondheid, of je nu een ondernemer bent, een organisatie leidt of gewoon zekerheid zoekt over je persoonlijke administratie. Maar hoe weet je zeker dat de accountant die je kiest betrouwbaar is, over de juiste kwalificaties beschikt en jouw belangen echt vooropstelt?
Het controleren van referenties is geen overbodige luxe, maar een slimme eerste stap. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van bedrijven die problemen ondervinden met hun financiële rapportages, vaak te maken heeft met onzorgvuldige keuze van hun accountant (Deloitte, 2023). Dit maakt het onderwerp relevanter dan ooit, zeker met de steeds complexere regelgeving en de groeiende verantwoordelijkheid van accountants.
In dit artikel neem ik je mee in het proces van referentiecontrole, waarbij ik put uit jarenlange ervaring in diverse sectoren en gesprekken met financiële experts. Je leert welke bronnen je kunt raadplegen, welke vragen je kunt stellen, en waar je op moet letten. Na het lezen weet je niet alleen waar je op moet letten bij het checken van een accountant, maar beschik je ook over praktische tips om zo’n cruciale samenwerking met vertrouwen aan te gaan.
De fundamenten van referentiecontrole: waar begin je?
Referentiecontrole klinkt misschien als een formele procedure, maar eigenlijk is het niets meer dan het verzamelen van betrouwbare informatie over de achtergrond, ervaring en reputatie van een accountant. Vergelijk het met het kiezen van een dokter: je wilt weten of hij of zij is opgeleid, erkend is door een beroepsvereniging en positieve ervaringen heeft van anderen.
In Nederland zijn er twee officiële titels voor accountants: Registeraccountant (RA) en Accountant-Administratieconsulent (AA). Beide hebben hun eigen opleiding, toelatingseisen en beroepsorganisatie (NBA voor RA’s en NOAB voor AA’s). Deze instanties houden een register bij waar je kunt controleren of iemand daadwerkelijk lid is en aan de kwaliteitseisen voldoet (NBA, 2024).
Een ander belangrijk aspect is ervaring in jouw specifieke branche of type organisatie. Bijvoorbeeld, een accountant die veel ervaring heeft met startups of mkb-bedrijven kan je net wat meer inzicht en maatwerk bieden dan een generalist. Praat ook eens met andere ondernemers in jouw netwerk over hun ervaringen en vraag gericht naar aanbevelingen. Zoals een bekende ondernemer me onlangs vertelde: “Een goede accountant begrijpt niet alleen cijfers, maar ook jouw business en doelen.”
Wat maakt referentiecontrole zo waardevol?
- Vertrouwen opbouwen: Een accountant krijgt toegang tot vertrouwelijke informatie en adviseert over strategische beslissingen. Door referenties te checken, verklein je het risico op fouten of zelfs fraude.
- Kwaliteit waarborgen: Referenties bieden inzicht in het niveau van deskundigheid en professionaliteit. Heeft de accountant ervaring met complexe jaarrekeningen? Heeft hij of zij audits uitgevoerd volgens internationale standaarden?
- Voorkomen van teleurstellingen: Een goede klik en communicatie zijn essentieel. Referenties kunnen je vertellen hoe het is om met die persoon samen te werken, hoe proactief en bereikbaar hij of zij is.
- Inzicht in tarief-kwaliteitverhouding: Door met referenties te praten, krijg je een beter beeld van de prijs die je betaalt en wat je daarvoor terugkrijgt.
Een interessant praktijkvoorbeeld: een middelgroot bedrijf schakelde een accountant in zonder referenties te checken en liep tegen forse financiële onregelmatigheden aan, waardoor het bedrijf maanden later schade moest herstellen (KPMG, 2022). Dergelijke valkuilen zijn eenvoudig te vermijden door vooraf goed onderzoek te doen.
Veelgemaakte fouten en misverstanden bij het controleren van referenties
Ondanks het belang van referentiecontrole, zien we vaak dat dit proces wordt overgeslagen of oppervlakkig wordt uitgevoerd. Hier komen de belangrijkste valkuilen:
- Blind vertrouwen op titels: Een RA- of AA-titel zegt iets over opleiding en registratie, maar zegt niet alles over praktische ervaring of persoonlijke integriteit.
- Niet zelf contact opnemen: Veel mensen vertrouwen op online reviews of een lijst met namen zonder daadwerkelijk referenties te bellen of spreken.
- Te weinig gerichte vragen stellen: Referenties moeten geen standaardvragen krijgen, maar concrete situaties en samenwerkingservaringen moeten aan bod komen.
- Vergeten om ook negatieve signalen te onderzoeken: Niemand wil slechte ervaringen horen, maar juist die maken het verschil bij het kiezen.
Volgens de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA, 2024) is het aan te raden om minimaal drie referenties te controleren en daarbij open vragen te stellen over betrouwbaarheid, kennis van wet- en regelgeving en communicatiestijl. Dit voorkomt een eenzijdig of vertekend beeld.
Waarom referentiecontrole straks nog belangrijker wordt
De rol van de accountant verandert snel. Nieuwe wetgeving, technologische ontwikkelingen en maatschappelijke verwachtingen leiden tot hogere eisen op het gebied van transparantie en ethiek. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) verwacht bijvoorbeeld dat accountants in 2025 nog strenger gecontroleerd zullen worden, mede door recente schandalen binnen de sector (AFM, 2024).
Daarnaast groeit het aantal digitale tools die helpen om referenties en kwalificaties snel te controleren. Denk aan online registers, reviewsites en platforms waar klanten ervaringen delen. Toch blijft de menselijke toets onmisbaar: een persoonlijk gesprek met eerdere cliënten of opdrachtgevers geeft het beste inzicht in hoe een accountant écht werkt.
Daarom is het juist nú verstandig om een gedegen referentiecheck onderdeel te maken van je selectieproces. Hiermee voorkom je niet alleen risico’s, maar zet je ook de toon voor een duurzame samenwerking waarin vertrouwen en kwaliteit centraal staan.