Als je een accountant inschakelt, koop je niet alleen “uren”. Je vertrouwt iemand je cijfers toe — en daarmee ook je rust, je beslissingen en soms zelfs je reputatie richting bank of belastingdienst.
Daarom bestaat er zoiets als de zorgplicht. Klinkt als een zwaar juridisch woord, maar het idee is eigenlijk heel simpel: een accountant moet zorgvuldig handelen, professioneel blijven en zijn werk zo doen dat jij erop kunt vertrouwen dat het klopt — binnen de afgesproken opdracht.
In dit artikel leg ik uit wat zorgplicht betekent, wat je redelijkerwijs mag verwachten, wat jouw rol is, en wat je kunt doen als de samenwerking niet goed loopt.
Wat betekent “zorgplicht” bij een accountant?
De zorgplicht gaat over zorgvuldigheid: een accountant moet zijn werk doen op een manier die past bij zijn vak en verantwoordelijkheid. Dat betekent onder andere:
- niet zomaar aannames doen zonder check
- belangrijke risico’s signaleren
- duidelijk communiceren over beperkingen
- werken volgens professionele standaarden
- zorgvuldig omgaan met jouw informatie
Belangrijk: zorgplicht betekent niet dat een accountant “garantie op succes” geeft. Het gaat erom dat hij professioneel en zorgvuldig werkt binnen de scope van jullie afspraak.
Wil je eerst het brede plaatje van wat een accountant doet? Bekijk de accountant gids.
Wat mag je concreet van je accountant verwachten?
1) Duidelijke afspraken over de opdracht (scope)
Een goede accountant maakt vooraf helder:
- wat hij wél doet
- wat hij niet doet
- wat jij moet aanleveren
- welke deadlines er gelden
Als dat vaag is, krijg je later vaak discussies (“maar ik dacht dat dit erbij zat…”).
Voor een praktische aanpak bij starten of wisselen: accountant inhuren.
2) Zorgvuldige verwerking en controle
Zeker bij jaarwerk en aangiftes hoort de accountant niet “op goed geluk” te werken. Hij moet signaleren als iets niet klopt, of als info ontbreekt.
3) Begrijpelijke communicatie
Een accountant mag vaktaal gebruiken, maar jij moet de kern kunnen snappen:
- wat is er gedaan?
- wat betekent het voor jou?
- welke keuzes liggen er?
Als iemand alles in jargon verpakt en jij voelt je steeds dommer: dat is geen teken van kwaliteit.
4) Vertrouwelijkheid (geheimhouding)
Je accountant werkt met gevoelige informatie. Zorgvuldige omgang daarmee is onderdeel van professioneel handelen.
5) Tijdigheid en planning (binnen redelijkheid)
Een accountant kan niet toveren, maar je mag wel verwachten dat:
- er een planning is
- deadlines bespreekbaar zijn
- je tijdig hoort als iets niet haalbaar is
Wat is jouw rol? (ja, jij hebt ook “zorgplicht” in de praktijk)
Veel problemen ontstaan omdat ondernemers denken: “ik betaal, dus jij regelt.”
Maar zonder input geen output.
Jij helpt de kwaliteit én kosten door:
- compleet en op tijd aan te leveren
- vragen eerlijk te beantwoorden
- belangrijke veranderingen te delen (personeel, investeringen, nieuwe activiteiten)
Wil je dit slimmer inrichten? Kijk naar accountant software voor een workflow die chaos voorkomt.
Zorgplicht en verschil RA/AA: maakt titel uit?
De kern (zorgvuldigheid en professionele normen) geldt breed, maar het type opdrachten verschilt.
- Bij zwaardere zekerheid (controle/audit) zie je vaker een RA: Registeraccountant (RA)
- Bij samenstellen en advies voor veel ondernemers is een AA vaak passend: AA-accountant
Belangrijker dan de titel is meestal: past hun werkwijze en expertise bij jouw situatie?
Red flags: signalen dat de zorgplicht “in praktijk” niet goed gaat
- Geen duidelijke scope (“we doen alles wel”)
- Geen planning, alles is ad hoc
- Structureel traag of ontwijkend antwoorden
- Veel fouten of slordigheden zonder uitleg
- Jij moet steeds zelf ontdekken wat mist
- Ze willen niets op papier bevestigen (afspraken, scope, deadlines)
- Je krijgt geen inzicht in wat er is gedaan en waarom
Als dit herkenbaar is, is het verstandig om te herijken: klopt de samenwerking nog?
Voor selectie en beoordeling van kantoren: accountantkantoor kiezen.
Wat kun je doen als je twijfelt of het misgaat?
Stap 1: maak het concreet
In plaats van “het voelt niet goed”, maak een lijst:
- welke fouten?
- welke deadlines gemist?
- welke vragen onbeantwoord?
- wat was afgesproken?
Stap 2: plan één gesprek met agenda
Leg je punten rustig neer en vraag:
- wat is er gebeurd?
- hoe voorkomen we dit?
- welke afspraken passen we aan?
Stap 3: bevestig afspraken schriftelijk
Niet om te “dreigen”, maar om misverstanden te voorkomen. Heldere afspraken zijn de goedkoopste vorm van conflictpreventie.
Stap 4: overweeg een second opinion of wissel
Als vertrouwen weg is, wordt zelfs goed werk lastig. In dat geval helpt een stappenplan zoals accountant inhuren (ook bij overstappen).
FAQ
Betekent zorgplicht dat een accountant altijd aansprakelijk is als er iets fout gaat?
Niet automatisch. Zorgplicht gaat over zorgvuldig handelen binnen de opdracht. Of iets “fout” is en wat dat betekent, hangt af van omstandigheden, afspraken en wat redelijkerwijs verwacht mocht worden.
Mag ik verwachten dat mijn accountant alles signaleert?
Je mag verwachten dat hij risico’s signaleert die binnen de opdracht en informatie vallen. Als jij belangrijke info niet deelt, kan hij het ook niet raden.
Wat is de snelste manier om problemen te voorkomen?
Duidelijke scope + goede aanlevering + vaste momenten van afstemming. Dat klinkt saai, maar het werkt.
Verder lezen
- Overzicht van accountant-rollen: accountant gids
- Praktische keuzehulp voor kantoren: accountantkantoor kiezen
- Starten of wisselen: accountant inhuren
- RA en AA context: Registeraccountant (RA) en AA-accountant