Als je ooit “samenstellingsverklaring” hebt gegoogeld, is de kans groot dat je daarna dacht: Oké… dit klinkt belangrijk… maar wat is het precies?
Dat gevoel is normaal. Het is zo’n woord dat vooral bestaat in offertes, bankgesprekken en jaarafsluitingen — precies de plekken waar je liever geen misverstanden wil.
Een samenstellingsverklaring is géén audit en géén stempel dat “alles klopt”. Maar het is wél een vorm van professionaliteit en structuur: een accountant bevestigt dat hij de jaarrekening heeft samengesteld op basis van de aangeleverde informatie, volgens professionele standaarden.
In dit artikel leg ik uit:
- wat een samenstellingsverklaring is
- wat het wél en níét zegt
- wanneer je het nodig hebt (en wanneer niet)
- het verschil met een controleverklaring en audit
- hoe het traject eruitziet en wat jij moet aanleveren
Wil je eerst het totaalbeeld rond accountantswerk? Start bij de accountant gids.
Wat is een samenstellingsverklaring?
Een samenstellingsverklaring is een verklaring van een accountant bij een samengestelde jaarrekening. Het betekent in de kern:
- de accountant heeft geholpen om de jaarrekening op te stellen (samen te stellen)
- dit is gedaan op basis van informatie die jij als ondernemer aanlevert
- de accountant heeft professionele richtlijnen gevolgd bij het samenstellen
Maar—en dit is cruciaal—het betekent niet dat er een controle heeft plaatsgevonden zoals bij een audit.
Als je eerst wil snappen wat een jaarrekening precies is: lees jaarrekening accountant.
Wat zegt een samenstellingsverklaring wél?
Je kunt het zien als: “de jaarrekening is professioneel opgesteld en logisch gepresenteerd op basis van wat er is aangeleverd.”
Concreet geeft het vaak vertrouwen dat:
- de jaarrekening netjes is opgesteld
- de cijfers en toelichtingen consistent zijn opgebouwd
- de presentatie voldoet aan de gebruikelijke normen
Voor veel MKB-situaties is dat precies de juiste balans tussen “professioneel” en “niet onnodig zwaar”.
In MKB-context: MKB accountant.
Wat zegt een samenstellingsverklaring níét?
Dit is waar mensen de mist ingaan.
Een samenstellingsverklaring betekent níét:
- dat de accountant elke transactie heeft gecontroleerd
- dat er geen fouten in de administratie kunnen zitten
- dat er “audit-zekerheid” is
Als je die mate van zekerheid nodig hebt, kom je uit bij een controle/audit en dus bij een controleverklaring accountant.
Wil je het auditproces begrijpen? Lees audit accountant uitleg.
Wanneer heb je een samenstellingsverklaring nodig?
Er zijn een paar typische triggers:
1) Bank of financiering
Bij leningen of kredietaanvragen vragen banken soms om jaarstukken die professioneel zijn opgesteld. Niet altijd met controle, maar vaak wél met een samenstellingsverklaring.
2) Subsidies en regelingen
Sommige subsidies vragen om een bepaalde vorm van financiële verantwoording. Soms is samenstellen voldoende, soms is controle nodig. Het hangt af van de voorwaarden.
3) Aandeelhouders, partners of stakeholders
Als er meer mensen meebeslissen (partners, investeerders, managementteam), helpt het om cijfers te hebben die extern “netjes” ogen en intern helder zijn.
4) Groei en professionalisering
Niet omdat het moet, maar omdat het rust geeft: je jaarafsluiting wordt minder improvisatie en meer proces.
Samenstellen: hoe ziet het traject eruit?
Zonder al te veel jargon verloopt samenstellen vaak zo:
Stap 1: Aanleveren en structureren
Jij levert je administratie aan: boekingen, bonnen, facturen, bank, en relevante bijzonderheden.
Stap 2: Accountant stelt samen
De accountant verwerkt, ordent en zet de jaarrekening op. Hierbij wordt gekeken naar consistentie en presentatie.
Stap 3: Vragenrondje (altijd)
Er komen vrijwel altijd vragen: ontbrekende stukken, onduidelijke posten, zakelijke vs privé, of “wat was dit ook alweer?”
Stap 4: Concept → definitief
Je bespreekt de conceptversie, corrigeert waar nodig, en rondt af naar een definitieve jaarrekening met samenstellingsverklaring.
Als je dit makkelijker wil maken (en sneller wil afronden): een goede workflow helpt enorm. Bekijk accountant software.
Wie is waarvoor verantwoordelijk?
Dit is een van de belangrijkste (en meest vergeten) punten:
Jij als ondernemer
- jij bent verantwoordelijk voor de volledigheid en juistheid van de informatie die je aanlevert
- jij zorgt dat er een administratie is die in principe klopt
De accountant
- helpt de jaarrekening samenstellen op basis van jouw informatie
- zorgt voor een professionele opzet en presentatie
- stelt vragen als iets niet logisch is
Samenstellen is dus samenwerking. Geen “ik gooi alles over de schutting en jij maakt er iets moois van”.
Checklist: wat lever je aan voor samenstellen?
Dit helpt bijna altijd:
- compleet grootboek / administratie-export
- bankmutaties (liefst via koppeling)
- openstaande debiteuren/crediteuren (als je die hebt)
- investeringen (wat, wanneer, waarvoor)
- leningen en contracten (rente/looptijd)
- bijzonderheden: subsidies, claims, grote éénmalige posten
- privé-opnames/stortingen (bij eenmanszaak/VOF)
- voorraad- of projectoverzichten (als relevant)
Hoe netter dit is, hoe sneller het traject, en hoe minder “zoekwerk” er later ontstaat.
Veelgemaakte misverstanden
“Samenstellingsverklaring = accountant heeft het gecontroleerd.”
Nee. Het is geen audit. Dat verschil is precies waarom er ook een controleverklaring accountant bestaat.
“Als ik een samenstellingsverklaring heb, kan niemand meer vragen stellen.”
Ook niet. Banken of subsidieverstrekkers kunnen nog steeds vragen hebben, alleen het basisdocument is professioneler.
“Samenstellen is alleen handig voor grote bedrijven.”
Juist niet: voor veel MKB’s is samenstellen de praktische middenweg tussen “zelf rommelen” en “zware controle”.
FAQ
Is samenstellen verplicht?
Niet standaard. Het is meestal een keuze of een eis van een externe partij.
Wanneer heb ik een controleverklaring nodig in plaats van samenstellen?
Als een externe partij extra zekerheid eist, of als de situatie complex/risicovol is. Lees dan controleverklaring accountant en audit accountant uitleg.
Hoe kan ik samenstellen goedkoper en sneller maken?
Door het hele jaar door je administratie bij te houden en documenten direct te verwerken. Begin praktisch bij accountant software.
Verder lezen
- Overzicht: accountant gids
- Basisdocument: jaarrekening accountant
- Zwaardere zekerheid: controleverklaring accountant
- Proces achter controle: audit accountant uitleg
- MKB-context: MKB accountant