Waarom cijfers je toekomst kunnen bepalen — zelfs als je geen rekenwonder bent
Wist je dat er in Nederland elk jaar honderden vacatures openstaan voor accountants — simpelweg omdat er niet genoeg mensen zijn met de juiste opleiding? Volgens het Financieele Dagblad (2023) is er een structureel tekort aan accountants, vooral in de controlepraktijk. Dit is opvallend, want het is een vak met goede baankansen, doorgroeimogelijkheden én maatschappelijke impact. Dus waarom zijn er dan toch zo weinig mensen die deze weg inslaan?
Misschien komt het door de hardnekkige misverstanden rondom het beroep. Want nee, je hoeft geen wandelende rekenmachine te zijn om accountant te worden. En nee, het werk bestaat niet alleen uit het invullen van spreadsheets. Sterker nog: de moderne accountant is steeds vaker een strategisch adviseur, een vertrouwenspersoon én een bewaker van transparantie.
Toch is het pad ernaartoe niet vanzelfsprekend. De eisen zijn stevig, de opleidingen lang, en de regelgeving is in beweging. In dit artikel onderzoeken we daarom welke opleiding je nodig hebt om accountant te worden, welke keuzemogelijkheden er zijn, en welke wetsvoorstellen mogelijk invloed hebben op jouw loopbaan. Je krijgt heldere inzichten, praktijkvoorbeelden en tips van experts uit het veld — zodat jij een goed onderbouwde keuze kunt maken.
Of je nu scholier bent, heroriënteert als volwassene of gewoon nieuwsgierig bent naar hoe je een registeraccountant wordt: dit artikel geeft je de kennis om verder te denken dan de cijfers.
Van studie tot stage: zo word je accountant
Om officieel als accountant aan de slag te mogen, zijn er in Nederland twee beroepsprofielen waar je uit kunt kiezen:
- RA (Registeraccountant): vooral actief in de controlepraktijk van grote ondernemingen
- AA (Accountant-Administratieconsulent): veelal werkzaam voor mkb-bedrijven en zelfstandigen
De route naar deze titels loopt via verschillende opleidingsniveaus:
- Voor RA: een universitaire bachelor in economie of bedrijfskunde, gevolgd door een master Accountancy (bijvoorbeeld aan Nyenrode, Tilburg of Erasmus). Daarna volg je een post-mastertraject en een driejarige praktijkopleiding onder toezicht van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA).
- Voor AA: een hbo-bachelor Accountancy aan een erkende hogeschool, gevolgd door een post-hbo AA-opleiding en een praktijkstage van circa drie jaar.
Volgens de NBA (2024) zijn er ongeveer 14.000 RA’s en 9.000 AA’s in Nederland. Wat deze routes gemeen hebben, is dat je naast theoretische vakken als verslaggeving, recht en auditing ook veel praktijkervaring opdoet. Tijdens je stage word je begeleid door ervaren accountants en leer je de realiteit van het werk kennen.
Student Joris (24), die net zijn post-master begon aan Nyenrode, zegt het zo: “Je denkt dat je vooral leert over regels en controle, maar uiteindelijk draait het om vertrouwen. Jij bent degene die zegt: dit klopt.”
Wat het beroep zo relevant én aantrekkelijk maakt
Wie denkt dat accountancy saai is, heeft het mis. Het is juist een vakgebied dat volop in beweging is — en waarin je echt impact kunt maken. Wat maakt het interessant?
- Verantwoordelijkheid: Accountants controleren of bedrijven hun financiële zaken op orde hebben, en dat maakt hen een belangrijke schakel in het vertrouwen van aandeelhouders, klanten en overheden.
- Afwisseling: “De ene week werk ik voor een start-up in duurzaamheid, de andere week voor een ziekenhuis,” zegt RA-accountant Lara Meijer. “Geen dag is hetzelfde.”
- Goede baankansen: Door het tekort aan jonge accountants zijn de doorgroeimogelijkheden groot. Volgens Intermediair (2024) begint een jonge RA vaak al met een salaris van €50.000 per jaar.
- Maatschappelijke waarde: In een wereld waarin fraude, greenwashing en boekhoudschandalen regelmatig in het nieuws komen, zijn onafhankelijke controleurs onmisbaar.
Daarnaast biedt het vak ruimte om te specialiseren. Denk aan IT-audit, forensic accounting of duurzaamheid (ESG). Volgens de NBA worden deze richtingen de komende jaren steeds belangrijker (NBA, 2024).
Zelfs binnen een traditioneel beroep is er dus volop dynamiek. En wie daar nieuwsgierig naar is, ontdekt dat cijfers ook verhalen kunnen vertellen — als je weet hoe je moet kijken.
Veelvoorkomende valkuilen en misverstanden
Toch is de weg naar het beroep niet zonder obstakels. Een van de grootste struikelblokken is de praktijkopleiding. Die duurt meestal drie jaar en wordt gecombineerd met een baan. De werkdruk is hoog, vooral in de controlepraktijk. “Ik zag collega’s uitvallen door stress,” zegt oud-stagiair Ramon. “Het tempo ligt hoog, zeker in het voorjaar.”
Daarnaast zijn er hardnekkige misverstanden over het beroep:
- “Je moet een wiskundeknobbel hebben.” Niet waar. Inzicht, nauwkeurigheid en ethisch besef zijn belangrijker dan hoofdrekenen.
- “Accountants werken altijd over.” Soms klopt dat, maar steeds meer kantoren zetten in op flexwerken, vitaliteit en goede begeleiding.
- “De opleiding is te zwaar.” Het is uitdagend, zeker. Maar met goede begeleiding, zoals een mentor of studiecoach, is het goed te doen.
Experts als prof. dr. Mijntje Lückerath (Tilburg University) pleiten dan ook voor betere communicatie over de realiteit van het vak: “Veel studenten haken af omdat ze niet wisten wat er écht van ze verwacht werd.” (Lückerath, 2023)
De les? Oriënteer je goed, stel vragen tijdens open dagen en zoek een stageplek waar je ook leert — niet alleen werkt.
Toekomstige ontwikkelingen: regelgeving en technologische verschuivingen
Het accountantsberoep staat aan de vooravond van grote veranderingen. Er zijn op dit moment meerdere wetsvoorstellen in voorbereiding die de toegang tot het beroep en de werkwijze van accountants zullen beïnvloeden.
- Wet Toekomst Accountancysector (verwacht 2026): deze wet moet zorgen voor betere kwaliteit, meer transparantie en scherpere controle op kantoren. Kleinere kantoren zullen onder strengere eisen vallen (Ministerie van Financiën, 2024).
- CSRD-richtlijn (EU, 2023): bedrijven moeten straks niet alleen financiële cijfers, maar ook ESG-data laten controleren. Dit betekent nieuwe kennisgebieden én kansen voor accountants met interesse in duurzaamheid.
Tegelijkertijd zorgt technologie voor een verschuiving. AI-tools nemen standaardwerk uit handen, waardoor er meer ruimte komt voor advies en interpretatie. Volgens NBA-voorzitter Marco van der Vegte zal de accountant van morgen “meer zijn dan controleur: ook data-analist en vertrouwenspersoon” (NBA, 2024).
Dat vraagt om aanpassing in het onderwijs. Universiteiten en hogescholen passen hun programma’s aan om studenten voor te bereiden op een toekomst waarin digitalisering en ethiek hand in hand gaan. Wie nu instapt, zit dus midden in een vakgebied in transitie — en dat is juist wat het zo boeiend maakt.
Welke rol zie jij voor jezelf?
Of je nu kiest voor de RA- of de AA-route, één ding is zeker: accountant worden is een investering in jezelf én in de maatschappij. Het is een pad dat discipline en leergierigheid vraagt, maar ook leidt tot een vak met betekenis. Met de juiste opleiding, begeleiding en nieuwsgierigheid kun je bouwen aan een carrière die ertoe doet — juist nu het beroep zich opnieuw uitvindt.