Een goede accountant bespaart je meer dan alleen belastinggeld
Wat hebben een succesvolle ondernemer, een non-profitorganisatie en een particuliere belegger met elkaar gemeen? Ze vertrouwen allemaal op één stille kracht achter de schermen: de accountant. Toch weten veel mensen niet precies *wat* een accountant nu echt doet. En belangrijker nog: hoe hun werk verandert in een wereld vol automatisering, strengere regelgeving en maatschappelijke verwachtingen.
Volgens het CBS zijn er in Nederland bijna 22.000 geregistreerde accountants (CBS, 2024). Ze controleren jaarrekeningen, geven financieel advies en helpen organisaties te voldoen aan de wet. Maar hun rol gaat inmiddels verder dan alleen cijfers controleren. Denk aan duurzaamheidrapportages, ethische afwegingen bij investeringen en zelfs het signaleren van fraude.
Waarom is dit nu relevant? In 2025 staan er meerdere wetsvoorstellen op de agenda die de rol van accountants verder kunnen veranderen – van strengere eisen aan transparantie tot nieuwe verantwoordelijkheden in ESG-rapportages (Milieugerelateerde, Sociale en Governance-criteria). In dit artikel leggen we uit wat een accountant precies doet, wat de nieuwste ontwikkelingen zijn en waar je als burger of ondernemer op moet letten. Verwacht geen droge uitleg, maar een inzichtelijke en menselijke blik achter de schermen van een vak dat volop in beweging is.
Accountant: meer dan alleen een cijferaar
Wie denkt aan een accountant, ziet al snel iemand voor zich die eindeloos balansen opstelt in een Excel-bestand. Maar die tijd is grotendeels voorbij. Moderne accountants combineren financiële deskundigheid met strategisch inzicht en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Een accountant is iemand die is opgeleid en bevoegd om financiële administraties te controleren en hierover een oordeel te geven. In Nederland zijn er twee hoofdgroepen:
- RA (Registeraccountant) – Meestal werkzaam bij grotere bedrijven en gespecialiseerd in controle van jaarrekeningen.
- AA (Accountant-Administratieconsulent) – Vaak actief in het MKB en gericht op advisering en administratie.
Wat doen ze concreet?
- Controle van financiële rapportages: Ze beoordelen of de jaarrekening een betrouwbaar beeld geeft van de financiële situatie.
- Fiscaal en strategisch advies: Ze adviseren over belastingstructuren, investeringen en risicoanalyse.
- Ondersteuning bij financiering: Ze stellen rapporten op voor banken of investeerders.
- Toezicht op naleving: Ze zorgen dat bedrijven voldoen aan wettelijke verplichtingen (bijv. Wwft, AVG).
Volgens prof. dr. Marcel Pheijffer, hoogleraar accountancy aan Nyenrode, is de accountant “niet langer de man of vrouw van de komma, maar een vertrouwenspersoon met een moreel kompas” (Pheijffer, 2022).
Waar accountants vandaag het verschil maken
Het vakgebied van de accountant is volop in beweging, en dat maakt het juist zo interessant. Waarom? Omdat de taken van een accountant tegenwoordig reiken tot thema’s als duurzaamheid, ethiek en digitale veiligheid.
“We zien dat ondernemers steeds vaker vragen: hoe kan ik verantwoord ondernemen, en wat betekent dat voor mijn cijfers?” — Marlies de Vries, universitair hoofddocent Accountancy aan de Radboud Universiteit
Hier zijn drie domeinen waarin accountants vandaag echt het verschil maken:
- ESG-rapportage: Steeds meer bedrijven worden verplicht om te rapporteren over hun impact op het milieu en de maatschappij. Accountants spelen een sleutelrol in het controleren van deze data (AFM, 2024).
- Fraudedetectie: Met geavanceerde analysetools kunnen accountants onregelmatigheden ontdekken in grote datasets. Denk aan het opsporen van BTW-fraude of witwaspraktijken.
- Tech & AI: Accountants maken gebruik van AI om sneller afwijkingen te detecteren in boekhoudingen, maar blijven nodig voor de interpretatie en morele afwegingen bij die inzichten.
Een voorbeeld: in 2023 leidde een controle van een accountant bij een middelgroot familiebedrijf tot het ontdekken van een structurele fout in de omzetverantwoording. Dankzij hun alertheid kon het bedrijf tijdig corrigeren en reputatieschade voorkomen (NOB, 2023).
De misverstanden rondom het accountantsvak
Ondanks hun cruciale rol hebben accountants soms een imagoprobleem. Ze worden gezien als duur, afstandelijk of ondoorgrondelijk. Die misvattingen zorgen ervoor dat hun waarde vaak wordt onderschat.
Veelvoorkomende misverstanden:
- “Een accountant is alleen voor grote bedrijven” – Fout. Ook zzp’ers, stichtingen en verenigingen hebben baat bij financieel advies.
- “Accountants zijn boekhouders” – Niet waar. Een accountant mag verklaringen afgeven over de juistheid van cijfers; een boekhouder niet.
- “Alles gebeurt toch automatisch met software” – Software helpt, maar menselijk inzicht blijft cruciaal. Denk aan het beoordelen van goodwill of risicovolle leningen.
Volgens de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) is juist het menselijke aspect essentieel. “Technologie neemt taken over, maar niet de oordeelsvorming en het ethisch kompas” (NBA, 2024).
De uitdaging? De vertaalslag maken naar een breder publiek. Veel ondernemers begrijpen pas bij een fiscale controle hoe waardevol een goede accountant is. Vroegtijdige samenwerking voorkomt stress en kosten op de lange termijn.
Wat staat er op stapel? Toekomstige wetgeving en trends
De wereld verandert en daarmee ook het takenpakket van accountants. In 2025 staan een aantal wetsvoorstellen en richtlijnen op de planning die de rol van accountants zullen uitbreiden.
- CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive): Europese richtlijn die vanaf 2025 grote bedrijven verplicht tot gedetailleerde ESG-rapportage. Accountants moeten deze informatie controleren.
- Aanscherping Wwft: Er komt strengere regelgeving rondom meldingsplichten van ongebruikelijke transacties. Accountants worden actiever betrokken bij het tegengaan van witwaspraktijken.
- Digitale transparantie-eisen: Nieuwe eisen vanuit de Belastingdienst vragen om realtime inzicht in boekhoudingen. Dit verandert de manier van werken drastisch.
Volgens een rapport van PwC (2024) zullen accountants zich in toenemende mate profileren als “vertrouwde partners in maatschappelijke verantwoording”. Dat betekent meer focus op integriteit, impact en advies dan alleen controle.
“De accountant van de toekomst moet niet alleen goed zijn met cijfers, maar ook met mensen, technologie én ethiek.” — PwC Trendrapport Accountancy 2024
De toekomst vraagt dus om een breder profiel. Jongere generaties accountants worden niet alleen opgeleid in fiscaliteit en controle, maar ook in communicatie, IT en duurzaamheid. Dat maakt het vak relevanter – en menselijker – dan ooit.
Blik op de toekomst: wie vertrouw jij straks met jouw cijfers?
In een wereld vol veranderingen – van klimaattransities tot digitale doorbraken – groeit de behoefte aan professionals die helderheid scheppen in de cijfers én het verhaal erachter. De accountant is allang geen cijfernerd meer, maar een gids in financiële en morele besluitvorming. Iemand die niet alleen de regels kent, maar ook weet *wat telt*.
Of je nu ondernemer, investeerder of gewoon nieuwsgierig bent naar je financiële gezondheid: het loont om te weten wat een accountant kan betekenen – nu én straks. Wie weet is jouw volgende belangrijke keuze wel gebaseerd op het advies van iemand die verder kijkt dan de spreadsheet.